L011.297深義精華 C3O

volume 011 363

¿༄༅། །ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །«ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཉིས་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པའི་སྐུ། །རྣམ་གྲོལ་ཚངས་དབྱངས་དམ་ཆོས་སྒྲོགས་པའི་གསུང༌། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་མཁྱེན་རབ་རྒྱས་པའི་ཐུགས། །རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་བླ་མའི་ཚོགས་ལ་འདུད། །རྒྱུད་དོན་མན་ངག་སྙིང་པོའི་གནས་དག་ལས། །རབ་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་དབྱེ་བ་ངེས་པའི་དོན། །རྣམ་གསུམ་རང་བཞིན་དག་པའི་ཟབ་དོན་ཉིད། །ཕྱི་རབས་དོན་དུ་བདག་གིས་འདིར་གསལ་བྱ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་གནས་སྤྱིའི་རང་བཞིནཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དབྱེ་བ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱེ་ བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་རིག་པ་གཅིག་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་བརྟེན་པ་ན། ངོ་བོ་རིག་པ་གཅིག་ལ་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས། དང་པོ་ཀུན་གཞི་ནི་རིག་པ་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་བ་ལས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁོར་བ་གྲུབ་དུས། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་རིག་པ་གང་ཞིག་འཁོར་བ་པ་སོ་སོའི་ལུས་ངག་སེམས་དང༌། དེ་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའོ། །འདི་ལ་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག» «།དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཞི་ལས། ངོ་བོ་ཚོགས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་ཚིག་ཀུན་མང་བ་ལས། གཞི་མང་པོ་འདུས་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་གནས་པས་གཞི་ཡིན་ལ། འགྱུ་བས་ན་ཀུན་ཡིན་པའོ། །སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི། འདུས་པས་ན་ཀུན་ཡིན་ལ། གཉིས་སྦྱོར་བས་ན་གཞི་ཡིན། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ནི། སྔ་ཕྱི་བསྡེབ་པས་ན་ཀུན་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་འདུས་པས་གཞི་ཡིན་ན། 《深義之心要》

頂禮普賢王如來！

福德二資糧功德廣大身，解脫梵音宣說正法語，深廣智慧增長之心，禮敬諸佛及佛子上師眾。

從續義口訣之心要處，極難通達分別之決定義，三相自性清凈之深義，為後世利益我於此闡明。

其中，應了知金剛處之總體自性，並於了知后修習之次第。所謂染污識，即是輪迴眾生各自身語意，及彼等染污所依止。對此，從本體、定義、分類、作用、名稱安立之理由等四個方面而言：本體是聚集、攝受；定義是從眾多基聚集而起作用；分為三種：本義之阿賴耶識，以安住故為基，以變遷故為藏；修習義之阿賴耶識，以聚集故為藏，以二者和合故為基；習氣身之阿賴耶識，以前後相續故為藏，以事物聚集故為基。 དེ་དག་ནི་རིག་པ་ཉིད་འཁོར་བས་བསྒྲིབས་པའི་ཆ་ནས་ཡེ་དང༌། སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁམས་གསུམ་སོ་སོའི་ལུས་གསུམ་གྱི་ཆར་བརྟེན་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཀུན་གཞི་ཞེས་སོ་སོའི་ཆའམ། ལྡོག་པ་ནས་བཏགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི། བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་རྟེན་བྱེད། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་རྒྱུ་བྱེད། ལུས་དང་ཚོགས་པ་དུ་མའི་རྐྱེན་བྱེད། །ལུས་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་ཉིང་མཚམས་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྡེ་པ་ཀུན་ཡིན་ལ། དེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་འཁོར་བའི་ལུས་ངག་སེམས་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་མ་རིག་པ་མཚུངས་ལྡན་ལུང་མ་བསྟན་དང༌། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་མཚུངས་ལྡན་ལུང་མ་བསྟན་དང༌། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་གདོས་བཅས་འོད་དང༌། མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོང་གསལ་ཀ་ནས་དག་པའི་རིག་པ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པ། ངོ་བོ་དགེ་སྡིག་སྐྱོན་ཡོན་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་རང་རིག་ཀ་ནས་དག་པའོ། ། ངེས་ཚིག་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་ཡིན་པས་ཆོས་ སྐུའོ། །དབྱེ་ན་ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པའི་ཆོས་སྐུ། རང་བཞིན་གཏིང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆོས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་རིག་སྟོང་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ། །བྱེད་ལས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་འཁོར་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཞི་བྱེད་དོ།

以下是對藏文的完整直譯:

這些從被輪迴遮蔽的覺性方面而言是本初(ཡེ་),從成為心識八聚的所依方面而言是修行(སྦྱོར་བ་),從依止三界各自的三身方面而言是習氣身阿賴耶,從各自的側面或反面而言是假立的。

作用是:作為前後習氣的所依,作為業和煩惱的因,作為身體和眾多聚合的緣,將身心聚合聯結在一起。

名稱的由來是:從前後習氣的中有,前後業的異熟的關聯,因果的聚合而言都是如此,並且與三善根和無記法相應安住。

法身是從空明本來清凈的覺性而言,超越言說表述,本體超越善惡過失功德,如虛空一般。其中,本體從自證方面來說本來清凈。

詞源解釋,因為是究竟解脫功德的法,所以稱為法身。分為體性清凈空性法身、自性明澈顯現基礎法身、悲心覺空周遍法身三種,即本體、自性、悲心三者。

作用是,由於界和智慧不可分離,成為輪迴解脫為法性的基礎。 །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། གོ་མི་འགགས་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འཆར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཞེས་སྒྲར་སྦྱར་བའོ། །མདོར་ན་རིག་པའི་གཤིས་ཤེལ་དང་ནམ་མཁའ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་སྟོང་ཡང་ཕྱང་ཆད་དུ་མ་སོང༌། རང་བཞིན་གསལ་ཡང་མཚན་མར་མ་གྲུབ། ཐུགས་རྗེ་རིག་ཀྱང་དྲན་རྟོག་ཏུ་མ་གཡོས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྦགས་དྲན་པས་སངས། །སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང༌། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་གསོག་བྱེད་གཟིངས་དང་ འདྲ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང༌། །ཆོས་སྐུ་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ ན། །དུ་མ་གཟུགས་སྣང་ལུས་མེད་པའི། །འབྱུང་ཆེན་«ལུས་ལ་«ལྔ་པོ་སྣང་བས་ ན། །དངས་པའི་འོད་ལྔ་འབྱུང་བས་བསྒྲིབས། །ཕྲ་རགས་ལྔ་ནི་ཡུལ་སྣང་ བས། ཁ་དོག་ལྔ་ཡང་རྡུལ་དང་བཅས། །འབྱུང་ལྔའི་«ཆོས་སྐུ་«མདུད་པ་རངགྲོལ་བས། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཡང་འོད་ལྔར་གསལ། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་ངང་ལོག་པས། ཁ་དོག་ལྔ་པོ་མ་འདྲེས་གསལ། །བག་རྡུལ་ནམ་མཁའ་རང་དངས་པས། །«གཞི་སྣང་བའི་«ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་འོད་དུ་ཤར། །དམིགས་པའི་འོད་ལྔ་«ཆོས་སྐུ་«ཆ་ལ་ཐིམ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པ་རང་ཡལ་བས། །འབྱུང་ལྔའི་དངས་མ་འོད་དུ་ཐིམ། །དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་དབྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་རིག་པའི་རྩལ་དུ་གཅིག་ཀྱང༌། 聲音產生的原因是因為它是無垢的、任運自成的、不間斷地顯現智慧光明和功德聚集的法的源泉,所以稱之為法身。簡而言之,覺性的本質如同水晶和虛空、鏡子一樣,稱為法身。雖然本體是空性的,但並沒有墮入斷滅;雖然自性是光明的,但並沒有成立為相;雖然悲心是覺知的,但並沒有動搖爲念頭和思維。這些也在《珍珠鬘》中說道:"阿賴耶識因積累而成,法身是盡諸漏。空而明,明而遍,思維所不能及。純凈的五色光芒被遮蔽而生起,粗細五種境相顯現,五種顏色也帶有塵垢。五大法身的結自然解脫,五種廣大也顯現為五色光芒。粗細垢染自然消失,五種顏色清晰不混。習氣塵垢自然凈化于虛空中,基現起的五智顯現為光芒。所緣五色光芒融入法身的側面。境和識自然消失,五大的精華融入光明中。因此,要分辨五大的精華和濁質。"其次,心和智慧的區分:心和智慧二者雖然是覺性的力用, འཁོར་འདས་སོ་སོའི་སྐྱོན་ཡོན་ལ་འཇུག་པའི་ཆ་ནས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས། དང་པོ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། རིག་པའི་རྩལ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པས། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟཻ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དྲི་མའི་ཆོས་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་ཀྱང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། འཇུག་པ་ལས། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་དགག་བྱ་དྲི་མར་བཤད་དོ། །དབྱེ་ན་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད། སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གོ །ངེས་ཚིག་གཟུང་འཛིན་དུ་སེམས་པས་སེམས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གང་ལ་སེམས། གང་གིས་སེམས། གང་སེམས་པར་བྱེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིར་ན་སེམས་སོ། །དེའང་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ཏེ། རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་ཡུལ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ། མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུ་རླུང་གི་ཆ་སྟེ། རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་དང༌། མི་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་མན་ངག་གང་གིས་ཕྱེ་ན། རྟེན་དང༌། གནས་དང༌། ལམ་དང༌། སྒོ་དང༌། བྱེད་ལས་དང༌། འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་ཉིད། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། གསང་བའི་བདག་པོ།» «སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་རང་གི་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་གློ་བའི་ནང་ན་གནས་སོ། །ལམ་ནི་གློ་བ་ནས་མགྲིན་པར་རྩ་གྲོ་སོག་གི་སྦུག་མ་ཙམ་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་དབུགས་འགྱུ་བ་དེ་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་འདོད་པའི་སྒོ་ཁ་དང་སྣ་བུག་གཉིས་ཏེ་གསུམ་ཡིན་ནོ། 從區分輪迴和涅槃各自的過失和功德的角度來說,可以將心和智慧分為兩類。首先,心的本質是,由於執著于能取所取而產生輪迴的迷亂顯現,創造因果。正如《廣釋》中所說:"善男子,一切心和心所法都是輪迴法。"其中,心的本質是具有三界心、心所法和增益法相的染污法,正如《二諦》中所說:"三界心和心所法,是具有增益相的分別念。"《入行論》中也說:"心滅盡時,風的部分就會消失,就像瞎馬沒有腿,盲人沒有眼睛一樣。"對此,通過什麼教言來區分呢?正是通過區分所依、所住、道路、門戶、作用和果實。正如《廣釋密續》中所說:"秘密主,心的所依是自己的血肉之身,上半身胸腔。所住是住在肺部內。道路是從肺部到喉嚨,有一條如麥稈粗細的動脈相連。從那裡,呼吸進出就是心的道路。門戶有三個,即種種慾望之門、口和鼻孔兩個。

། འདོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་ངོ༌། །སེམས་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་འདི་རང་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་གདངས་རང་འོད་ལྔ་དང་བཅས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དྲན་རྟོག་དང་བྲལ་བའོ། །ངེས་ཚིག་དེའི་དོན་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ལྔ། ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡེ་ཡི་དོན་གཞི་ཇི་བཞིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ལ་སོགས་པས་དབྱེ་ན། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། གསང་བའི་བདག་པོ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཅན། བརྟེན་པ་རང་གི་ལུས་བྱང་ཁོག་སྟོད་འདི་ན་བརྟེན་ནས་ཡོད། གནས་པ་སྙིང་ན་གནས་སོ། །ལམ་ནི་སྙིང་དང་མིག་གི་བར་དུ་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་མཉེན་ལ་འཁྲིལ་བ། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པ་གཅིག་གིས་འབྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །སྒོ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་གཉིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྒོ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་གཉིས་ནི་རང་གི་མིག་གཉིས་ཡིན་ ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྒོ་གཉིས་ནི་རང་གི་རྣ་བ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ངོ་བོ་སྟོང་པར་བཞུགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བཞུགས་སོ། །སྙིང་པོ་ཟང་ཐལ་དུ་བཞུགས་སོ། །ངོ་བོ་སྟོང་པར་བཞུགས་པ་ནི། རང་གི་རིག་པ་འདི་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས། ངོ་བོ་སྟོང་པར་འདུག་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་གསལ་བར་བཞུགས་པ་ནི། རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་འདི་ཡོན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཐལ་དུ་བཞུགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སྙིང་གི་ནང་ན་བཞུགས་པ་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་ཀྱིས་གཏུམས་ཀྱང་མ་ཐུམས་པར་རང་གི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཐོང་བ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན། ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། ། ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་བསགས། 從貪慾的心識中產生。心的自性就是伴隨著分別念而內外流轉的呼吸。善男子,心和心所法都是輪迴的因。所謂智慧的本質是無分別的智慧,具有自己的光彩和五色光,執持涅槃的部分。智慧的本質是遠離念頭和思維的覺知。由於了知其義,所以稱為智慧。分為基礎的智慧、本性的智慧、大悲心三種,執持相的五種,所知的智慧兩種,就是這樣。心的精華明晰安住,就是自己覺知的本質不滅而明晰,這就是優點。善男子,自己的本質不滅而明晰,這就是佛陀的意念。無礙地安住,就是佛陀心中所住,雖然被血肉之身所遮蔽,但不被遮蔽,在自己眼識中看到不滅而明晰,這就是無礙智慧的意念。《珍珠鬘論》中說:心由於聚集而生,又與垢染相應,積聚于阿賴耶識中。

།དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུ»ས«་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཐུགས་ནི་སྤྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེག་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟོན། །དབྱེར་མེད་ཐུགས་རྗཻ་རང་ཤར་བས། ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། ། ཞེས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ གཉིས། །གཅིག་མིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བའི་ཆོས། ། སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་གཞི་མ་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དེ་བས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས། །གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད་ལས། གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང༌། །ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང༌། །སྒོ་ཡི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང༌། །སྐྱོན་ཡོན་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ ནི། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་འདུག་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཟང་ཐལ་ལ། །སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དངོས་པོའི་སྒྲིབ་ལས་འདས། 好的,我來為您完整直譯這段藏文:

因為成為垢染的數量,所以心與智慧的區分,應當由智者們了知。心是一切習氣的基礎,是有情眾生的垢染。執著外境為所取,即是心,因此是輪迴的法性。若離開那個心,就成佛,有情眾生的一切垢染都窮盡。眾生由那個心而流轉,若無有心則不能流轉,因此眾生如同迷亂的陀螺。心性離一切造作,並非如同無情物,明瞭覺知而顯現,焚燒一切分別念,智慧本身如同火焰。難以測度的法,心是智慧的力量,心的本源即是智慧。因此心與智慧二者,從一體性與差異性而言,稱為解脫與未解脫。心與智慧的區分,從本體方面區分,從住處方面區分,從道路方面區分,從門類方面區分,從過患功德各自方面區分。其中,智慧的本體,自性清凈的法身,安住方式安住于光明的色身,顯現方式內外無別而超然,三身無別超越實執障礙。

།སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི། སྦུབས་དང་བཅས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཡིན། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་བསྟན་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བཞུགས་གནས་ནི། །རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན། །ད་ལྟ་རིན་ཆེན་ཀློང་ན་བཞུགས། །འདུག་ཚུལ་གནས་དང་སྣང་ཚུལ་མཇལ། །སེམས་ནི་རླུང་ཅན་གྲོང་ན་གནས། །ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་འབྲེལ་བ་ནི། །དཀར་འཇམ་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་རྩ། །ཐིག་ལེ་ཁྲག་གིས་མ་གོས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བཤད། །མགྲིན་པ་སེམས་ཀྱི་ལམ་དུ་བཤད། །དེ་ལ་དབུགས་རྒྱུ་གསང་ལམ་ཡིན། །སྒོ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཡེ་ཤེས་སྒོ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་སྒོ་ལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་ལ་མི་སྣང་ལྐོག་གྱུར་སྒོ། །རྣ་བ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཟང་ཐལ་བས། །མངོན་གྱུར་སྒོ་དེ་སྤྱན་དུ་བསྟན། ། སེམས་སྒོ་འདོད་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་སྐུར་སྣང་སོགས། ། སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས། །དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་པར་རྩིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྒོ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོར་ འཇོག །གཞན་མི་འཇོག་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ལ་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་ཆ་བཏགས་ན་འདྲ་མོད་ཀྱང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་ད་ལྟ་དངོས་སུ་བལྟ་ཞིང་ཉན་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་པའོ། །གནད་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་རང་གནད་ཁོ་བོས་རྟོགས་པ་འདིར་བཀོད་པའོ། །གསུམ་པ་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་དབྱེ་བ་ནི། རིག་པས་ཡུལ་ཤེས་པས་ན་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀས་དོན་རིག་པར་གཅིག་པས་ཆའི་འདྲེས་པ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་རྟོག་པས་ཡུལ་ཕྱིར་འབྲེངས་ནས་ཞེན་ཅིང་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་རང་ཀར་འགྱུར་བའོ། 好的,我來為您完整直譯這段藏文:

顯示心的本質,即是有殼的能取所取。心與智慧的所在,大智慧的住處,是清凈界的明點,現在安住于寶貴的虛空中,見到住的方式和顯現的方式。心住于有風的城市中,道也分為兩種。與寶貴的大海相連的,是白凈空洞無血污染的脈,大智慧周遍流動,這被說成是智慧之道。咽喉被說成是心的通道,其中氣流動的是密道。門被說成有兩種,安立為智慧之門。其他不安立的是,若在智慧脈上安立意識流動的部分則相似,然而以當下是否能直接見到和聽到智慧的自性音聲光芒三者而如是安立。這一關鍵他人不知,是我自己領悟的要點在此闡述。第三,意和智慧的區分,以了知對境而知曉,故意和智慧二者在了知義理上是一致的,區分二者雜合的部分。首先,意是心的力量,思維外馳對境執著和構思。其中,意的本質是構思變成自性。

། ངེས་ཚིག་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་དོ། །དབྱེ་ན་ཀུན་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གམ། ཡིད་ཤེས་ཡུལ་རིག་ཙམ་དང༌། ཉོན་ཡིད་ཆགས་སྡང་དུ་སྐྱེད་པ་གཉིས་སོ། །བྱེད་ལས། ལས་དང་བག་ཆགས་བསགས་ནས་འཁོར་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་འགྱུ་བའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཅེས་བཏགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཡིད་ནི་དཔེར་ན་བྱ་སྒྲོ་རླུང་ཁྱེར་འདྲ། །ཞེས་སོ། ། ཤེས་རབ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ། ཡུལ་རིག་ཀྱང་ཡུལ་ཕྱིར་མ་འབྲངས་པས། རིག་གདངས་མི་རྟོག་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཤར་དུ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པས། རྣམ་པ་སྣང་ཡང་གང་སྣང་གི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ངེས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ངེས་ཚིག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་གིས་ཤེས་ཀྱང༌། དེ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་རྩིང་གི་ཚུལ་གྱིས་མི་རྟོག་པས། ཡུལ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་བོ། །དབྱེ་ན་ཆོས་ཅན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་སམ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིམ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོས་ཀྱང་མི་རྟོག» «།བསམ་ཀྱང་མི་རྟོག» «།སྒོམ་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། སྐད་ཅིག་རྗེས་འཐུད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། ། མཚན་བརྗོད་ལས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཆོས་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འཆང༌། །ཞེས་སོ། སྒྲ་འཇུག་པའི་འཐད་པ་ནི། གཞན་ཡུལ་ཤེས་པའི་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས། ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བོ། ། 確定詞：心是指作用於對象的心。分為六種，如普遍聚集等，或分爲了知對象的心識和生起貪嗔的染污意兩種。作用：積累業和習氣，現起輪迴。果：痛苦。名稱的理由是：從作用於對像、流轉的角度，稱為心。正如《金剛薩埵心明鏡》中所說："心如風中飄蕩的經幡。"

智慧是大悲游舞顯現的無二解脫智慧。雖然了知對象，但不隨外境而轉，覺性不變，超越一切分別念，是了知對象的一切心識中最殊勝的，故稱智慧。分爲了知事相的智慧和了知法性的智慧兩種，或分為聞思修三種次第。瑜伽士雖然聽聞，但不分別；雖然思維，但不分別；雖然修習，但不分別。因為沒有剎那相續的相狀，故以一剎那通達。正如《名言》中所說："以大智慧的一剎那，持有通達一切法。"名稱的合理性在於：因為是以無分別智慧了知他境，所以稱為智慧。 རྟགས་ཚད་ལས། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཤེས་པའི་ཚད་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཚེ་ན་ཡིན། ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་ཏུ་རེས་འགའ་རྟོག་པས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་སྤང་བྱར་གསུངས་པ་དང༌། རེས་འགའ་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་དང་གེགས་དང་སྤང་བྱར་བཤད་པ་རྣམས་གང་བྱུང་དུ་ཡིད་ཡུལ་ཕྱིར་འགྱུ་བའི་རྟོག་པ་ལ་ངོས་གཟུང་ངོ༌། །རང་གྲོལ་རང་ཤར་རོལ་པ་ཙམ་དགོངས་པ་ཞེས་རྟོག་པ་མི་སྤང་བར་ལམ་འཁྱེར་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད། མིང་རྟོག་པ་དང་ཡིད་དུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ཤེས་རབ་ཏུ་ངོས་གཟུང་སྟེ། དཔེར་ན་འདས་རྗེས་སུ། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་དུ་གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་འཆར་དུས་རིག་ཆ་དེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང༌། འགྱུ་ཆ་དེ་རླུང་དུ་བྱུང་བས། ཡིད་ཀྱི་རྟ་རླུང་དང་བྲལ་དགོས་པས་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཕྱེད་པ་གཅེས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་རིག་ཆ་ཡོད་ཀྱང་འགྱུ་ཆ་མེད་པས་ཡིད་དང་དོན་མི་མཚུངས་སོ། །གང་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་དག» «། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པས། །བློ་གྲོས་བླུན་པས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། ། གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དམིགས་པའི་སྐབས། །མིག་ལྡན་རྣམས་ནི་མ་རྟོགས་པ། ། དམུས་ལོང་དག་ལ་ཡོད་དམ་ཅི། །དེ་བས་འདྲེས་པ་དབྱེ་བའི་གནས། །རྟོགས་པ་འདི་འདྲ་ལེགས་པར་ཟུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུའི་གནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རང་མལ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གདངས་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་མན་ངག་བསྟན་པའོ། 根據《量理論》所說："意識和智慧的量的法相是在各種顯現時。"此外,在無上密續和教言中,有時說思維會導致輪迴,應當斷除;有時說是大覺悟的境界。對此,應當這樣理解:所說的垢染、障礙和應斷除的,都是指意識向外攀緣的思維。所有說到任運自解、自顯游舞的思維不應斷除,而應作為道用的,雖然名為思維和意識,但實質上應理解為智慧。例如,過去的上師說:"在觀察色法差別時,有眼者尚且不能了知,盲人豈能知曉?因此,對於辨別混雜之處,應當好好掌握如是了知。"這是中間偈頌,教導應當了知難以通達之處。

第二個要點是了知后修習的次第,分三:了知法身境界本來清凈的自性后修習;了知智慧境界自性任運的自明後修習;了知般若境界大悲周遍的自力后修習的教言。 །དང་པོ་ནི། ད་ལྟའི་རིག་པ་བློ་བྲལ་རྗེན་པའི་རང་ངོ་སྟོང་སངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འདི་ཀ་གདོད་མའི་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་གཤིས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པའི་རང་མལ་སྟོང་པ་ཧར་སངས། །ཕྱི་ནང་བར་མེད་ཕྱལ་ཡས་སུ་ངོས་བཟུང་ནས་རྟེན་མེད་དུ་སངས་སྟེ། ཟང་ཐལ་དུ་སལ་ལེ། རང་གསལ་དུ་ཝལ་ལེ། བར་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ། སྟོང་སངས་སུ་ཧར་རེ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞི་ལ་ཡུལ་མེད་རྟོགས་པས་ཆོག །དེ་ཙམ་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སལ་ལེ་སང་ངེ་ཝལ་ལེ་བ། །སྤྲིན་མེད་སྟོན་ཁའི་ཟླ་བ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་སྙིང་ག་ནས་ཡེ་ཤེས་སུམ་བརྩེགས་ཀྱི་རང་གདངས་མིག་ནས་ནམ་མཁར་ཤར་བ་ཉིད། མངོན་སུམ་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་སུ་ངོ་སྤྲད་ནས། སྒྲོན་མ་བཞིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ནི། མིག་གི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དབང་རྟེན་དང་པོ་གཉིས་ཏེ། འདིའི་གནད་དུ་ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་དྭངས་མ་འདྲེན་བྱེད་གྱེན་དུ་བལྟ་བ། ལོངས་སྐུའི་ཟུར་དང་ཐད་སོར་བལྟ་བ། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཐུར་ལ་དབབ་པ་གསུམ་གང་བྱེད་ཀྱང༌། ཆེད་དུ་རྩོལ་བས་མ་བསྒྲིབས་པར་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བབ་ཆ་ན་ལྷོད་ཡོད་པར་བྱས་པས། མིག་བདེ་ཞིང་འཕེལ་སྣང་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་གནད་དམ་པའོ། །དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། དེ་ལས་ཕྱི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་དང་པོ་ལ་མཐིང་ཀ་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པ་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་འཁྲིགས་དང་བཅས་པ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་གནད་དུ་ནམ་མཁར་རིག་པ་བལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡེངས་པར་དལ་བས་འགྲུབ་བོ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་མིག་ཕུགས་ཀྱི་འོད་ཚོན་གང་བ་སྟེ། ཇི་ཞིག་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་སུ་ནམ་མཁར་སྣང་བས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིའི་གནད་དལ་བུས་སོར་མོས་གཏེམས་ལ་རིག་པས་དེ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བལྟའོ། 第一，現在這個遠離分別念、空明如虛空般的覺性本面，就是本初的法身本質，要在自然放鬆中認識它的本性。將內外中間無別地認定為廣大無邊，無所依止地放空。鬆鬆垮垮地放下，光明燦爛地敞開，無有間隔地放射開來，安住在空明之中。正如《頓超》中所說："了悟基礎無有對境，那一刻即是法身。鬆鬆垮垮、明明朗朗，猶如秋日晴空之月。"

第二，從心間放射出三重智慧的本音，從眼中射向虛空。這樣做能讓眼睛感到舒適，增強視力，這是最殊勝的要訣。清凈法界之燈，首先從外境虛空中生起遍佈藍色的大光明，從中生出五色光芒，猶如孔雀尾羽般圓形聚集。要點是以覺性專注虛空，以放鬆而成就，不要散亂。明點空燈充滿眼前光彩，當它真正顯現在虛空中時，就成為感官的對境。要點是用手指輕輕按摩，以覺性專注於此而不散亂。 །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི། རིག་པ་རང་གདངས། ཤེས་རབ་རང་གསལ་རྟོག་མེད་རྒྱ་ཆད་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་ཆ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་དངོས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིགས་ཀྱི་བར་ན། ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་ཕྲ་བ་འགྱུ་བའི་ལྡིངས་པར་སྣང་བའོ། །འདིའི་གནད་ལུ་གུ་རྒྱུད་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་གཏད་པ་ལ་མིག་མི་འགུལ་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་འགག་བསྡུ་ན། ལུས་ལྟ་སྟངས་ལས་མ་འགྱུར་བར། མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་གཅུན་ནས། ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་བ་བལྟས་པས། ནང་གི་རླུང་འཆིང་སྟེ་རིག་གདངས་རླུང་དང་བྲལ་བས་གདངས་སྙིང་གར་འདུས་ཏེ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་ནས། ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་གསལ་བ་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟར། ཀ་དག་དོན་གྱི་དགོངས་པ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ནང་གསལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་ཅིག་གི་དགོངས་པ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པས། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་བར་མཚམས་མེད་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཐུགས་རྗཻ་རིག་པའི་རང་གདངས་གང་ཤར་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཐུགས་རྗེའི་རང་རྩལ་དུ་ངོ་སྤྲད་ནས། དྲན་རྟོག་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་འམ། ཆུའི་རླབས་ལྟར་བྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དེར་ཟང་ཐལ་རྗཻན་པར་བཞག་པས། རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུར་གྲོལ། འགྱུ་བ་རང་དག» «།རང་ཡལ་རྗེས་མེད། རང་གྲོལ་དུས་མཉམ། སྟོང་སངས་ཕྱལ་པས། རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་མཉམ་པར་ལ་ཟློས་ཏེ། ཡུལ་སེམས་ལྟར་སྣང་དུས་ནས། འཕྲོ་འཐུད་མེད་པར་ཧར་སངས་སུ་གྲོལ་ཏེ། འགྱུ་བྱཻད་ཀྱི་ཡིད་དང་རང་གྲོལ་གྱི་ཤེས་རབ་དུས་དེར་ཕྱེད་པས། ཤར་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཆེ་བས། ཆོས་ཟད་ཡེ་གྲོལ་གྱི་རང་རྒྱས་ཐེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། 好的,我盡力直譯如下:

智慧自生的明燈,是指覺知自明、智慧自照、無思無邊的那一面。其實質就像金剛瓜子串起的金線一樣。在節間,顯現出細微搖曳、帶有明點的光芒。這個要訣在於將瓜子串置於法界的中心,眼不動、知不散。正如《大圓滿》所說:"法界覺性安住,成就智慧。"總之,身體的姿勢不變,眼睛微瞇注視外境顯現的光明,解脫于無所執著,將大悲的自然力量親自指點出來。念頭自然消失,無有痕跡,虛空中的塵埃或水的波浪般顯現的,就是那個法性的狀態,完全放鬆安住其中。妄念解脫為法身,搖曳自凈,自然消失無痕,同時自解脫。空明交織,證悟與不證悟平等無別。從境識顯現的時候起,無有散亂執著,豁然解脫。那時分辨搖曳性與自解脫智慧,顯現智慧的莊嚴廣大,究竟解脫法盡,稱為"證得自然覺醒"。

།འདས་རྗེས་ལས། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། ། ཞེས་སོ། །འདིའི་གནད་ལ། རིག་པའི་མདངས་མ་འགགས་པ། འཆར་ཚུལ་མི་འགགས་པ། ལྟ་བྱེད་གཉེན་པོའི་གོས་དང་བྲལ་བ། རང་སངས་རིག་པའི་རང་མལ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་གང་ཤར་ཡང༌། ངོ་ཤེས། རྩལ་རྫོགས། རྗེས་ཕྱིར་མ་འབྲང༌། གློད་ཤེས་པར་བྱས་པས། ཆོས་ཟད་ཐུགས་རྗེའི་རང་མལ་དུ་དྲན་རྟོག་སངས་ནས། ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་ཡང་གཞི་ལ་ཐིམ་སྟེ། ཀ་དག་རང་མལ་གཅིག་ཏུ་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་ལོ། །དོན་འདི་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང༌། འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་སྤོང་པ་ཕ་རོལ་འགྲོ །ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཀ་དག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བར་ལ་བཟླ་བ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པས་འགགས་བསྡམས་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པས་ཐུགས་ཕྲད་རྗེས་མེད་དུ་གེགས་བསལ་བ། ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཆོས་ཟད་དུ་ཆིངས་བཅིངས་པས། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་དཀའ་བའི་གནད་བཀྲོལ། གསལ་བའི་མིག་ཕྱེ། དོན་གྱི་བཅུད་ཕྱུང་ནས། སྙིང་པོའི་ཡང་ཞུན་ཆེན་པོར་གཏན་ལས་ཕབ་པའོ། །ཡང་གསང་བླ་མེད་སྙིང་པོའི་གནད་དཀའ་བ། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་འདི། །སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཐེག་མཆོག་རྣལ་འབྱོར་པས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །གསང་སྔགས་རྒྱུད་དོན་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་ནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིས། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག» «།ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་གྱིས། གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ། འོད་ཟེར་སྤྲིན་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། ཀུན་ཏུ་བཟངཔོའི་ཁང་བཟངས། ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ཀྱིས་འཚེར་བར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༡༡༽ ཟབ་དོན་སྙིང་པོ།

從《遺教》中說："一切顯現存在都顯現為法身剎土，顯現的那個本身就在自己的頂上解脫。"這個要點是：覺性的光彩不中斷，顯現方式不中斷，遠離觀察對治的衣服，了知自然覺性的本來面目。無論煩惱等什麼顯現，都要認識本性、圓滿力量、事後不追隨，懂得放下。這樣，在法盡大悲的本來面目中，念頭思維消失，智慧本身的力量也融入基礎中，在本初清凈的本來面目和大樂法界中融為一體。總結這個意義，《總集》中也說："打破一切想法，超越彼岸。在白雪山頂端的頸部很好地安置。以此善根，愿我與一切眾生，到達密咒續義的大海彼岸，以身智不可分離，自然成就利他，成為法王。"

《深義精華》，是由無上乘瑜伽士那措讓卓在白雪山頂端的頸部、光芒雲朵的花園、普賢的美好宮殿中，用水晶月光照耀而造。圓滿了！善哉！善哉！善哉！

摘自《祖父遺教》，《龍欽繞絳全集》第11冊《深義精華》。

»-PAGE 298--PAGE 309--PAGE 297-